بیستمین نشست علمی با عنوان «بازکاوی مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی از منظر امام خمینی(س) و نمود عینی آن در جنگ رمضان (تحمیلی سوم)» از مجموعه نشست‌های حرف شنیدنی، به میزبانی معاونت پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی راهبردی؛ اداره کل پژوهش و تحقیقات در استودیو عروج فیلم برگزار شد.

در این برنامه، در روز دوشنبه، مصادف با 28 اریبهشت 1405و با حضور دکتر محسن ردادی (استادیار گروه مطالعات انقلاب اسلامی، پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی) و دکتر دخانچی (دکترای مطالعات فرهنگی از دانشگاه کویینز کانادا) به‌عنوان سخنرانان اصلی برگزار شد.

در این نشست، مفهوم سرمایه اجتماعی در اندیشه امام خمینی(س) و نقش آن در تقویت همبستگی جامعه در شرایط بحرانی، به‌ویژه در دوران جنگ، مورد بررسی قرار گرفت. سرمایه اجتماعی به‌عنوان مجموعه‌ای از عناصر چون اعتماد جمعی، هنجارهای مشترک، شبکه‌های مردمی و مشارکت آگاهانه تعریف شد که در اندیشه امام(س) اساس انسجام و پویایی اجتماعی را شکل می‌دهد.

مدعوین تأکید کردند که حضرت امام خمینی (س)، با تکیه بر عناصرِ بنیادینِ ایمان، بصیرت و رهبریِ الهی، توانستند ملتِ ایران را در دشوارترینِ بزنگاه‌ها، از جمله در دورانِ دفاعِ مقدسِ نخستین، به مشارکتی فعال و همبسته در فرایندِ دفاع فراخوانند. در امتدادِ این مسیرِ نورانی، رهبر شهید، حضرتِ آیت‌الله خامنه‌ای (ره) نیز با الهام‌گیری و توسعه‌یِ همان الگو، در مواجهه با چالش‌هایِ مشابه، از جمله در عرصه‌هایِ خطیرِ بعدی، نمایشی مقتدرانه از الگویِ همبستگیِ مبتنی بر اراده‌یِ ملی و ایمانِ دینی را به منصه ظهور رساندند.

در بخش دیگری از نشست، امید به پیروزی مبتنی بر ایمان و اعتماد به رهبری به‌عنوان مهم‌ترین عامل حفظ انسجام ملی معرفی شد؛ عنصری که به تعبیر سخنرانان، سرمایه اجتماعی ناب محسوب می‌شود و نقش مؤثرتری نسبت به ترس از دشمن خارجی در استحکام جبهه داخلی دارد. همچنین با استناد به سیره امام خمینی(س)، مرز میان انتقاد مشروع و تفرقه‌افکنی نفاق‌آمیز روشن شد؛ بدین معنا که نقد سازنده در خدمت تقویت جبهه حق و حفظ وحدت ملی پذیرفتنی است، در حالی که هر رفتار یا گفتاری که موجب تضعیف انسجام ملی و تقویت دشمن شود، از نگاه امام(س) مردود است.

در خاتمه نشست، مهمانان تأکید کردند که همبستگی اجتماعی امروز جامعه ایران در برابر تهدیدات خارجی را می‌توان و باید استمرار آموزه‌های امام خمینی(س) دانست. شاخص‌های این تداوم در سه عرصه قابل سنجش است:

افکار عمومی: تداوم اعتماد مردم به ارزش‌ها، آرمان‌ها و رهبری نظام؛

بسیج اجتماعی: فعال بودن روحیه ایثار، کمک‌های مردمی و حضور داوطلبانه در بحران‌ها؛

وحدت ملی: همگرایی اقوام و گروه‌های اجتماعی در مواجهه با چالش‌های خارجی.